Transformatie omgeving schietbaan: het ritme van het Marineterrein

2 August 2021

De oplettende bezoeker van het Marineterrein zal het niet ontgaan zijn: rondom de schietbaan is een heuse metamorfose gaande. Brein achter de nieuwe inrichting is landschapsstudio New Grounds. In samenwerking met ontwerpbureau Walden wil oprichter van New Grounds Boj van den Berg het ritme van het Marineterrein verbeelden.

Het viel Boj meteen op toen hij voor het eerst over het Marineterrein liep: in deze plek zit beweging. ‘Overal zie je mensen sporten en zwemmen, en je voelt dat dit een gebied is waar de ruimte is om te testen en te experimenteren’, vertelt hij. ‘Bij New Grounds vinden we het belangrijk dat een locatie uitstraalt dat er toekomst in zit en dat de natuur vooropstaat. Dat gevoel kreeg ik hier al snel. Bovendien was het prettig om te merken dat we niet vanuit de bij gebiedsontwikkeling gebruikelijke vraag “wat kan er niet?” hoefden te werken, maar juist vanuit wat er wél kan.’

Verbinding en openheid
Met dat idee liep Boj naar de kop van het Marineterrein waar de schietbaan staat. Over de boardwalk, langs kade west en gebouw 027 over wat hij ‘de boulevard’ noemt. ‘En als je dan bij Kanteen25 komt gebeurt er iets geks’, zegt Boj. ‘De boulevard houdt op, nog voor je bij de schietbaan komt. Daardoor voelde die plek een beetje verborgen terwijl het juist een van de mooiste stukjes van het Marineterrein is. Met ons ontwerp wilden we daarom een verbinding maken met de rest van het terrein en een plek creëren die meer openheid uitstraalt.’ 

De nieuwe indeling van het plein bij de schietbaan, met weids uitzicht over het Oosterdok

Intiem theater
Vanuit die gedachte ging Boj en het team van Walden aan de slag. Het pleintje naast de schietbaan kreeg een complete metamorfose en is nu ingericht als een soort ‘arena’. ‘Dit gedeelte is herontworpen met respect voor de originele vorm maar staat nu meer in verbinding met het water en de boulevard door een nieuw aangelegd pad. Een nieuwe trapconstructie dient als een soort tribune waardoor mensen hier lekker kunnen zitten. De randen rondom het plein hebben we ietwat opgehoogd en voorzien van gras. Zo ontstaat er een geheel dat zowel naar binnen als naar buiten is gekeerd. Bij performances of tentoonstellingen van de Buitenbroedplaats dient het als intiem theater en op zonnige dagen als plek om te ontspannen en van het weidse uitzicht te genieten.’ 

Boj op de nieuwe trap. De graffiti op de schietbaan zal over een tijdje verscholen gaan achter een laag planten.

Schilderen met planten
Boj werkt vanuit de filosofie dat elke ontwikkeling start met het groen. Vanuit praktisch oogpunt, planten hebben nu eenmaal tijd nodig om te groeien, maar ook om het met groen het verhaal van een plek te vertellen. ‘Op het Marineterrein is enorm veel beweging. ’s Ochtends wordt het terrein anders gebruikt dan ’s avonds en in de winter anders dan in de zomer. Met planten willen we het ritme dat je hier voelt laten terugkomen. Voor de vergroening van de schietbaan hebben we daarom gekozen voor een aanplanting in vier lagen. Door de diversiteit aan planten verandert de kleur van de schietbaan daardoor mee met de seizoenen. Die voortdurende verandering past bij het ritme van het terrein.’  

Hij noemt het schilderen met planten, en het doek waarop de kleurige planten tot bloei zullen komen is een in samenwerking met terreinhovenier Hanneke Marseille ontworpen houten pergola voorzien van metalen groeidraden. Zo krijgt de schietbaan met de tijd een ‘jas’ van klimplanten die de kop van het Marineterrein tijdens elk jaargetijde een ander aangezicht zullen geven. 

Inspraak
Boj hoopt dat mensen het plein en de schietbaan nu gaan herontdekken en dit stukje Marineterrein op een andere manier gaan gebruiken. En op basis daarvan gaat de ontwikkeling weer verder, zegt Boj. ‘Eigenlijk is het nooit klaar. We gaan vanaf nu met mensen in gesprek om te vragen wat ze ervan vinden. Misschien missen ze nog wat, of zouden ze iets anders willen zien. Door bezoekers en de community van het Marineterrein bij het proces te betrekken, komen we er stapsgewijs achter of de keuzes die we hebben gemaakt de juiste zijn geweest en of deze plek zo gebruikt kan worden als mensen graag willen.’  

Testen met doelgroep
Dat deed het ontwerpteam ook voorafgaand aan de transformatie, toen ze een freerunster, een skater, een zwemmer en een hardloper uitnodigden om het gebied rond de schietbaan op hun manier te gebruiken. ‘Door die mensen hier “los te laten” kregen we meteen inzicht in de voorkeuren van verschillende doelgroepen. Iedereen beleeft een plek op een andere manier en de inzichten die we met het bezoek van deze diverse groep verkregen hebben we meegenomen in ons ontwerp. Niet te gepolijst, wel speels en vooral open en toegankelijk.’ 

New Grounds maakte een filmpje van de ‘ontdekkingstocht’:

Nieuwe hotspot
Zo is ook dit gedeelte van het Marineterrein nog altijd in ontwikkeling. Wat kunnen we hier in de toekomst nog meer verwachten? ‘We zijn nog lang niet klaar’, zegt Boj met een twinkeling in de ogen. ‘Na de zomer staan er nog veel spannende dingen te gebeuren en gaan we van deze plek de nieuwe hotspot van het Marineterrein maken.’ Meer info over de verdere ontwikkeling van de schietbaan volgt binnenkort!

Het ontwerpteam van de transformatie van het gebied rondom de schietbaan bestaat uit Boj van de Berg, Sebastiaan van Kints, Douwe Strating en Laurens van der Wal

Tekst en fotografie: Sjoerd Ponstein