Open data als middel voor een transparante overheid

26 mei 2019

Wilma Haan werkte twaalf jaar in de journalistiek toen ze op 1 maart van dit jaar het stokje overnam van Arjan El Fassed als directeur van Open State Foundation. Via Nu.nl en Het Parool kwam Haan op het Marineterrein terecht, waar ze zich nu inzet voor een transparante overheid. Dat lijkt een opmerkelijke overstap, maar die is eigenlijk heel logisch. ‘Ik werk nog steeds aan hetzelfde doel.’

Het kantoor van Open State Foundation op de vredige Voorwerf van het Marineterrein staat in schril contrast met de drukte op de redactie van Het Parool. Toch zijn er tussen de twee plekken wel degelijk raakvlakken. ‘Het einddoel van Open State is een transparante overheid en dat is natuurlijk een heel journalistiek doel’, zegt Haan. ‘Ik werk nu alleen in een eerder stadium van nieuwsgaring dan veel journalisten. Door in samenwerking met overheden data te ontsluiten, kunnen wij voor onder andere de journalistiek informatie beter verkrijgbaar en overzichtelijker maken.’

Weinig transparantie en te versnipperd

Haan hield zich al langer bezig met internetjournalistiek. Zo schreef ze in 2015 een essay over transparantie in de Haagse politiek en de relatie tussen pers en politici. De conclusie: er is te weinig transparantie en de beschikbare informatie is te versnipperd. Haan: ‘Neem iets evidents als verkiezingsuitslagen. Wij zijn twee weken lang met een heel team bezig geweest om handmatig 355 (!) websites af te gaan op zoek naar de uitslagen van de afgelopen Provinciale Statenverkiezingen. Om ook nog eens te constateren dat slechts 85 gemeenten de uitslagen als open data beschikbaar stelden.’

Ideale scenario

Daar ligt een rol weggelegd voor Open State Foundation, en die rol vult Haan graag in. ‘Open data is het middel en een transparante overheid het einddoel. Ik wil een hechtere samenwerking met de media aangaan. Zodat we voor hen gerichter data kunnen vrijmaken en handvatten kunnen bieden om die data te kunnen duiden. In het ideale scenario hebben we een transparante overheid die haar data vrijgeeft en journalisten die de informatie vervolgens kundig filteren en duiden. Wij als Open State willen daar bij helpen.’

Hergebruik van open data

Er is kortom genoeg werk aan de winkel voor Haan, die zich de komende jaren met name gaat inzetten voor meer hergebruik van open data. ‘Er valt op dat gebied nog zoveel te winnen. Het transparant maken van de overheid krijgt pas echt waarde als er met de beschikbaar gemaakte data ook echt iets gebeurt. We zijn daarom van plan om zelf ook vaker inhoudelijke stukken te gaan publiceren en tools te gaan maken om de schat aan open data die er is voor iedereen behapbaar te maken.’